Жуалы ауданы әкімдігі, қызметкерлердің салалық кәсіподақ комитеттерінің бірлестігі және Жуалы ауданы Кәсіпкерлер Палатасы арасындағы 2018−2020 жылдарға арналған КЕЛІСІМ

Жуалы ауданы әкімдігі,

  қызметкерлердің салалық кәсіподақ комитеттерінің бірлестігі және Жуалы ауданы Кәсіпкерлер Палатасы арасындағы 2018−2020 жылдарға арналған

КЕЛІСІМ

 

Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік» атты Жолдауын, Жуалы ауданы әкімдігі (бұдан әрі – әкімдік), аудандық кәсіподақтарының үйлестіру кеңесі, қызметкерлердің салалық кәсіподақ комитеттерінің бірлестігі (бұдан әрі – кәсіподақтар) өкілетті өкілдері, Жуалы ауданы Кәсіпкерлер Палатасы (бұдан әрі – жұмыскерлер) өкілетті өкілдері, бұдан әрі Тараптар деп аталады  еліміздің жедел әлеуметтік-экономикалық дамуы жөніндегі ауқымды және іргелі жұмысқа белсене қатысуды қажет деп  есептейді.

«Қазақстан-2050» стратегиясын, Қазақстанның үшінші жаңғыруы және Қазақстан Республикасы Президентінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласын іске асыру шеңберінде, 2018-2020 жылдарға арналған Бас Келісімін, әлеуметтік әріптестікті дамыту, әлеуметтік-еңбек қатынастарын ұжымдық-шарттық реттеу және еңбек құқықтарын іске асыру кезінде шығу тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне, жасына немесе дене кемістіктеріне, сондай-ақ қоғамдық бірлестіктерге қатыстылығына байланысты ешқандай кемсітуге жол бермеу қағидаттарын басшылыққа ала отырып, әлеуметтік әріптестіктің барлық деңгейлеріндегі үш жақты келіссөздер мен консультациялар барысында қол жеткізілген уағдаластықтарды сақтауға міндеттене отырып, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің, «Кәсіптік одақтар туралы» Заңы және және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілер негізінде, 2018 − 2020 жылдары әлеуметтік-еңбек қатынастарын және олармен байланысты экономикалық қатынастарды  реттеудің негізгі бағыттары бойынша Тараптардың келісілген ұстанымдарын айқындайтын, қызметкерлері үшін еңбек жағдайларын, жұмыспен қамту және әлеуметтік қауіпсіздік орнатуға болып табылатын құқықтық акті 2018 − 2020 жылдарға арналған осы аудандық Үшжақты келісімді (бұдан әрі − Келісім) жасасты.

Бұл келісім Жуалы ауданында орналасқан шағын орта кәсіпкерлік (ШОК) субъектілерінде және жеке кәсіпкерлерде аумақтық келісімдерді, ұжымдық келісімдерді келісу және қорытындылау үшін негіз болып табылады.

Келісімге кіретін міндеттемелер мен кепілдіктер ең аз болып табылады және қызметкерлердің әлеуметтік және экономикалық қауіпсіздігін төмендету бағытында өзгертілмейді және ауданның шағын және орта кәсіпкерлігін одан әрі дамыту, жұмыскерлерді әлеуметтік және құқықтық қорғау, олардың өмір сүру деңгейін көтеру үшін қажетті жағдайларды жасауға бағытталған.

I бөлім

Экономиканы жедел технологиялық жаңғырту

 

Тараптар:

Төртінші индустриялық революция элементтерін енгізу арқылы кәсіпорындар мен ұйымдардың бәсекелестік артықшылықтарын кеңейту, экономиканың технологиялық жаңарту және цифрландыру тұрғысынан еңбек нарығын тиімді реттеу мақсатында іске асыруды қамтамасыз ету үшін

1.1. Кәсіпорындардың инновациялық және технологиялық қайта жарақтандыруға, бизнесті және халықты экономиканы технологиялық жаңғыртуға жедел тарту үшін ақпараттық-коммуникациялық инфрақұрылымды дамытуға;

1.2. Еңбек ресурстарының құзыреттілігін арттыру және кәсіпорындар мен өңірлердің шегінде және олардың арасында икемді ағынын қамтамасыз ету, әлеуметтік тұрақсыздық пен халықтың кірістерінің төмендеуін болдырмауға.

Озық технологияларды енгізуді ескере отырып, кәсіпорындарды негізгі құралдарды жедел жаңартуды жүргізуге тарту және жұмыс берушілерге әлеуетті босатылатын кадрлардың құзыреттерін дамытуды қамтамасыз ету бойынша көмек шараларын көрсету арқылы ықпал етуге

Кәсіподақтар:

1.3. Еңбек нарығында шиеленістің болуына жол бермеу үшін еңбек ұжымдарының арасында экономиканың технологиялық жаңаруымен байланысты еңбек нарығындағы сын-тегеуріндер туралы кең ауқымды ақпараттық-түсіндіру жұмысын жүргізуге; өндірісті технологиялық жаңғырту (автоматтандыру, роботтандыру, цифрландыру) шеңберінде еңбек нарығы шиеленісті бәсеңдету жөнінде ұсыныстар әзірлеу жолымен еңбек ресурстарының ауысуын басқару жүйесін құруға ықпал етуге  бірлескен күш-жігерін жұмсауға міндеттенеді.

 

ӘЛЕУМЕТТІК ӘРІПТЕСТІКТІҢ  ЖӘНЕ АЙМАҚТЫҢ ДИАЛОГЫНЫҢ ДАМУЫ

2.1. Тараптар салалық және аудандық келісімдер мен ұжымдық келісімдердің кәсіпорынның, ұйымдардың және барлық меншік нысанындағы мекемелердің, соның ішінде, ШОБ субъектілерінің субъектілері және ұжымдарға әлеуметтік әріптестікті дамыту қағидаттарын, жан-жақты көмек көрсетуге міндеттенеді (тараптар).

2.2. Келісімге кіретін міндеттемелер мен кепілдіктер ең аз болып табылады және қызметкерлердің әлеуметтік және экономикалық қауіпсіздігін төмендету бағытында өзгертілмейді(тараптар).

2.3. Осы Келісімге қол қойған тараптар өз өкілеттіктері шегінде Қазақстан Республикасының Үкіметі, жұмыскерлердің республикалық бірлестіктері және жұмыс берушілердің республикалық бірлестіктері арасындағы 20182020 жылдарға жасасылған Бас келісімде көзделген міндеттерді өзіне алады (тараптар).

2.4. Еңбек қатынастары саласындағы әлеуметтік әріптестіктің рөлін әрі қарай кеңейту, кешенді және жүйелі тәсілдерді енгізу, оның құқықтық, ұйымдық және экономикалық негіздерін ғана емес, сонымен қатар қоғам дамуының тиісті деңгейін де есепке алу мен жетілдіру.

Жұмыс берушілер мен жұмысшылардың бірлестіктері тиісті жылдың наурыз айынан кешіктірмей (әкімдіктер, кәсіподақтар, жұмыс берушілер) ұжымдық шарттардың жасалуын қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қабылдайды.

2.5. Салалық келісімдер мен ұжымдық шарттардың міндеттемелерін орындау үшін аудандағы әлеуметтік әріптестік жүйесінде жұмыс істейтін кәсіпорындар мен ұйымдарға көмек көрсету (тараптар).

2.6. Аудандық Әлеуметтік әріптестік туралы үшжақты келісімнің және ұжымдық шарттардың қабалдануын мәжілістерде, еңбек ұжымдарының конференцияларында жыл сайын қорытындылау тараптарының міндеті болып табылады. (тараптар).

2.7. Кәсіпорындар мен ұйымдар деңгейінде ұжымдық шартқа қол қоюға құқығы бар тараптар жұмыс берушілер, кәсіподақ органдары, олардың бірлестіктері, еңбек ұжымдарының өкілдері болып табылады (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

2.8. Ауданның кәсіпорындарында, ұйымдарында және мекемелерінде салалық Келісімдер, ұжымдық шарттар жасасуда практикалық және әдістемелік көмек көрсету (тараптар).

2.9. Салалық аумақтық келісімдер, ұжымдық шарртар жасасу, кәсіподақ ұйымдарын ұйымдық-құқықтық нысанына және меншік нысанына қарамастан кәсіпорындарда құру үшін келіссөздер процестеріне жұмыс берушілердің кең ауқымын тарту үшін келісілген саясат жүргізеді. (тараптар).

2.10. Еңбек қызметін қалпына келтіру және еңбек ұжымдарында бастауыш кәсіподақ ұйымдарын құру, қызметкерлердің кәсіподақ мүшелеріне қатысуы бойынша жұмысын жалғастырады (кәсіподақтар, жұмыс берушілер). 

2.11. Ұйымдардағы еңбек даулары бойынша комиссиялар құруды бастау, еңбек жанжалдарының пайда болу себептерін анықтап, ҚР қолданыстағы заңнамасына сәйкес оларды шешу үшін қажетті шараларды қабылдайды (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

2.12. Ұйымның әлеуметтік-экономикалық даму жоспарларын қызметкерлердің мүдделерін қозғайтын ұйымның жергілікті нормативтік актілерін қабылдау туралы кәсіподақтардың сайланған органымен консультациялар жүргізу (жұмыс берушілер).

2.13. Ұйымдардағы төлем тапсырмаларына сәйкес қызметкерлердің жазбаша келісімімен кәсіподақ жарналарды аударудың қолданыстағы тәртібін сақтау және ұйымдардың есеп шоттарынан еңбекақыны беруімен бір мезгілде аударылуы (жұмыс берушілер).

2.14. Кәсіподақтар мен ұйымдардың сайланған органдарының жарғылық қызметіне жағдай жасау. Қазақстан Республикасының заңнамасымен  белгіленген кәсіподақ құқықтарын бұзу жағдайларына жол бермеу (жұмыс берушілер).

2.15. Қоғамдық-мәдени және басқа да бұқаралық жұмысты жүзеге асыру үшін ұжымдық шарттарда көзделген мөлшерде кәсіподақтардың қаражатын аудару (жұмыс берушілер).

2.16. Кәсіподақ конференцияларында (жиналыстарында) жасалған барлық талаптарды, ұсыныстарды міндетті түрде қарайды және бір ай ішінде тиісті шаралар қабылдайды  (жұмыс берушілер).

2.17. Салалық келісімдерде және ұжымдық шарттарда кәсіподақ комитеттерінің босатылған қызметкерлеріне ақы төлеу үшін қаражаты, барлық деңгейдегі кәсіподақ органынан босатылмағандар үшін қосымша ақы (ай сайынғы сыйақы), орташа жалақыны сақтай отырып, мемлекеттік міндеттерді орындау уақытысы қарастырылады (жұмыс берушілер).

 

  1. Аудандағы кәсiпорындардың, ұйымдардың және мекемелердiң кәсiподақтық ұйымдарының қызметiнiң кепiлдiктерi

 

3.1. Кәсіподақтардың құқықтары мен кепілдіктерін құрметтеу, меншік нысанына  қарамастан, ұйымдардың, кәсіпорындардың және мекемелердің кәсіподақ органдарының құрылуына және жұмыс істеуіне кедергі келтірмеу (әкімдіктік, жұмыс берушілер).

3.2. Ұжымдық шарттарда мүмкіндігінше кәсіптік одақтарды бөлмемен, жиһазбен қамтамасыз ету шарттарын қамтамасыз ету  (жұмыс берушілер).

3.3. Ұжымдық шарттарда мүмкіндігінше босатылған кәсіподақ қызметкерлеріне берілетін сыйақылар, кепілдіктер, үстеме ақыларды сақтап қалу шарттарын қамтамасыз ету  (жұмыс берушілер).

 

3.4. Жұмыс беруші кәсіптік ұйымдарға Ұжымдық шарттарда ұзақ мерзімді ескертуді қоспаған жағдайда, кәсіпорындардағы жұмыс және демалыс жағдайларындағы, әлеуметтік жеңілдіктер мен кәсіпорынның кепілдіктеріндегі өзгерістер туралы ақпаратты алдын ала бір ай бұрын ұсынады (жұмыс берушілер).

 

  1. ЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТ САЛАСЫНДА

 

Аймақтың бағдарламалық және стратегиялық
құжаттарын қарау тәртібі

 

Тараптар болашақ кезеңнің басты міндетін Жуалы ауданының тұрақты экономикалық дамуына мүмкіндік беретін динамикалық және тиімді экономиканы қалыптастыру үшін жағдай жасау бойынша белсенді саясатты және осы негізде халықтың өмір сүру деңгейін және сапасын көтеру үшін жағдай жасауды қарастырады.

Осы мақсатта:

4.1. Тараптар ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының стратегиялық жоспарлары мен бағдарламалары бойынша ұсыныстар әзірлеп, оларды тиісті уәкілетті органдарға ұсынады (тараптар).

4.2 Тараптардың әзірлеген ұсыныстары уәкілетті органға ұсынылғанға дейін 10 күн ішінде әлеуметтік әріптестік жөніндегі үш жақты аудандық комиссиясы алдын ала қарастырады (тараптар).

4.3. Қазақстан Республикасының бекітілген құқықтық саясат тұжырымдамасына сәйкес, өңір үшін экономикалық және әлеуметтік маңызы бар, уақытша қиындықтарды бастан кешірген барлық меншік нысандардағы кәсіпорындардың банкроттығын болдырмау мақсатында олардың деректер базасын жүргізу. Өндіріссіз кәсіпорындардың тізімін анықтау, бәсекеге қабілетті өнім өндіру үшін оларға қайта профильдеу бағдарламасын әзірлеу, олардың банкроттық жағдайын алдын алу және банкроттық мүмкіндігін барынша азайту мақсатында ұсынымдарды, барлық меншік нысанындағы жергілікті тауар өндірушілерді қолдау жөніндегі шараларды бірлесіп әзірлеу және іске асыру (тараптар).

4.4. Құқықтық мәдениетті жетілдіру, сондай-ақ Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын қатаң сақтау мақсатында еңбек қатынастарын реттеудің кез-келген нысанда тұрақты консультациялар өткізу(тараптар).

4.5. Келісімге енгізілген мәселелер бойынша қабылданған шешімдер мен нормативтік актілер туралы басқа әлеуметтік-экономикалық мәселелерге ресми түрде хабарлау (тараптар).

4.6. Тараптардың өкілдеріне Келісімге кірмейтін, бірақ өзара мүдделер бойынша мәселелерді қарау кезінде барлық деңгейлерде қатысуға мүмкіндік беру (тараптар).

4.7. Өндірісті тұрақтандыру, оң қаржылық нәтижелерге қол жеткізу және жаңа технологияларды енгізу жөніндегі шараларды қолдау үшін еңбек ұжымдарын жұмылдыру (тараптар).

4.8 Еңбек ұжымдарын еңбек тәртібімен қамтамасыз ету, еңбек өнімділігін және өндірілетін өнімнің сапасын арттыру үшін жұмыстар жүргізу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

4.9. Еңбек қатынастары мен әлеуметтік-экономикалық мәселелерге қатысты мәселелерді қарау кезінде әкімдіктің алқалық органдары мен тиісті кәсіподақ органдарының және жұмыс берушілердің бөлімшелерінің өкілдерін қосу (әкімдіктер).

4.10. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына  Жолдауын іске асыру жөніндегі жұмысты жүргізу (тараптар).

4.11. Қоршаған ортаның талаптарын қатаң сақтау, табиғи ортаны сақтау мен жақсартуға қатысу, уәкілетті органдарға олардың кәсіпорындарының қоршаған ортаға әсері туралы хабарлау (тараптар).

4.12. Шаруашылық субъектілерінің қалыпты қызметі үшін экономикалық қауіп-қатер болған жағдайда еңбек құқықтарын және қызметкерлердің кепілдіктерін қамтамасыз ету туралы меморандумдар жасау және орындау бойынша жұмыстар жүргізу (тараптар).

4.13. Қаржы-экономикалық дағдарыстың салдарына байланысты төтенше жағдайларды қоспағанда, қызметкерлердің жаппай босатылуына (қызметкерлердің жалпы санының 10% -дан астамы) шараларды қолданбау. Қызметкерлерді Қазақстан Республикасының заңнамасының талаптарына сәйкес босату. Өзара консультациялар негізінде босатылған қызметкерлерді жұмысқа орналастыру үшін қаржыландыру көздерін қарастыру бойынша төтенше шаралар бағдарламасын әзірлеу (тараптар).

 

  1. ЖАЛАҚЫ ТӨЛЕУДЕГІ ЖӘНЕ

ЕҢБЕКТІ ҚОРҒАУДАҒЫ РЕТТЕУ

 

5.1. Жұмыскерлердің жалақысын уақтылы және толық төленуін қамтамасыз ету. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 113 бабының 2-тармағына сәйкес Жалақы төлеу кезінде жұмыс беруші әрбір жұмыскерге тиісті кезең ішінде оған тиесілі жалақының құрамдас бөліктері, жүргізілген ұстап қалулардың мөлшерлері мен негіздері туралы, оның ішінде ұстап қалынған және аударылған міндетті зейнетақы жарналары туралы, сондай-ақ төленуге тиісті жалпы ақша сомасы туралы мәліметтерді жазбаша ай сайын хабарлау. Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 113 бабының 3-тармағына сәйкес еңбекақының және жұмыскермен еңбек шартының бұзылуына байланысты өзге де төлемдердердің төлеу уақытысы жұмыс берушінің кінәсінен кешіктірілген жағдайда, жұмыс беруші төлем кідіртілген кезең үшін жұмыскерге берешек пен өсімпұл төлейді (жұмыс берушілер).

5.2. Жалақы және БЖЗҚ-на зейнетақы жарналары бойынша берешекті жою үшін барлық күш-жігерді бағыттау (тараптар).

5.3. Жұмыс берушілерге, егер экономикалық мүмкіндіктер бар болса, орташа айлық жалақының инфляция деңгейінен төмен емес мөлшерде өсуін қамтамасыз ету. 2020 жылдың соңына қарай 2020 жылға қарай экономиканың нақты секторында жалақы мөлшерінің сәйкесінше өсуін қамтамасыз ету – 30% -дан кем емес (тараптар). Бұл мәселені жыл сайын қарастыру.

5.4. Өнеркәсіптік және бюджеттік салаларының қызметкерлеріне ақылы еңбек демалысының Қазақстан Республикасының Еңбек кодексінің 92-бабының 4-тармағына сәйкес толық төлеу (әкімдік, жұмыс берушілер).

5.5. Ұжымдық шарттар мен келісімдерге заңнамаға сәйкес зиянды және қауіпті еңбек жағдайында жұмыс істейтін қызметкерлерге  қосымша жеңілдіктер мен өтемақылардың кепілдіктері (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.6. Ауданның  кәсіпорындарында және ұйымдарында еңбек, жұмыспен қамту, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау туралы заңнаманың сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған бірлескен жұмыстарды жүргізу  (тараптар).

5.7. Дәстүрлі емес түрдегі жалақының төленуіне жол бермеу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

5.8. Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 201 және 202-баптарына сәйкес өндірістік ұйымдардағы еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша ішкі бақылауды ұйымдастыруды қамтамасыз ету. Жұмыс беруші 50-ден астам қызметкері бар мекемеде еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қызметтерін, ал 50 қызметкерге дейін мекемелерде еңбек қауіпсіздігі  және еңбекті қорғау бойынша маманын белгілейді (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

5.9. Еңбекті қорғау талаптарын сақтауға, кәсіптік жарақаттар мен кәсіптік аурулардың  алдын-алуға бағытталған бірлескен іс-шараларды қамтамасыз ету мақсатында еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі өндірістік кеңестерін құру және олардың жұмысына қатысу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.10. Еңбек қорғау, өнеркәсіптік және экологиялық қауіпсіздік саласында жұмыс берушімен бірлесіп бақылауды және тиімді өзара іс-қимылды жүзеге асыру (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.11. Бірлесіп қаржыландыруға қатысу арқылы санаторий-профилакторий, санаторий-курорттық мекемелерде, атап айтқанда, ең алдымен қауіпті жағдайларында жұмыс істейтін қызметкерлердің денсаулығын жақсартуға емдік-профилактикалық іс-шаралар жүзеге асыруға жәрдемдесу (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.12. Кәсiпорындар мен ұйымдарда еңбек қауiпсiздiгi және еңбектi қорғаудың мемлекетаралық стандарттарын енгiзу жөнiндегi жұмыстарды жүргiзу (кәсiподақтар, жұмыс берушiлер).

5.13. Жұмыс берушілерге отбасылық міндеттері бар қызметкерлерге, оның ішінде балабақшаға баратын және кіші мектеп жасындағы балалары бар жұмыскерлерге арналған жұмыс уақытының икемді кестесін пайдалануды ұсыну. Ұжымдық, еңбек шарттарында  икемді жұмыс уақытын қолдану тәртібін  белгілеу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

5.14. Жұмыс берушi салауатты және қауіпсіз еңбек жағдайларын жасау үшін толық бағдарламалық талаптар негізінде денсаулығы мен қауіпсіздігі мен кәсіптік аурулардың алдын алу үшін қаржыландыруды қамтамасыз ету (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

5.15. Ұжымдық шартқа сәйкес еңбек міндеттерін орындау үшін еңбек қорғаудың техникалық инспекторлары ақылы жұмыс уақытын қамтамасыз ету (жұмыс берушілер).

5.16. Республикалық бағдарламаға сүйене отырып, 2018-2020 жылдарға арналған қауіпсіздік, еңбек қорғау және еңбек жағдайын жақсарту бойынша аудандық шараларды әзірлеу және оны іске асыруды бақылауды қамтамасыз ету. Жыл сайын 28 сәуір – Дүниежүзілік еңбек қорғау күні қорытындысы бойынша қауіпсіздік және еңбекті қорғау бойынша аудандық байқау конкурсын өткізу (тараптар).

5.17. Жұмыс берушi өз есебінен денсаулық сақтау органдарының  белгіленген тәртіппен зиянды, қауіпті және қолайсыз өндірістік факторлардың әсеріне ұшыраған жұмыскерлерді міндетті мерзімдік медициналық тексеруден  өткізуді жүзеге асыру (жұмыс берушілер)

5.18. Бюджеттік саланың  қызметкерлерін тегін медициналық тексеруден өткізу үшін жергілікті бюджеттерге қаражат бөлу (әкімдік).

5.19. Аудандық салалық кәсіподағының бірлестігі, жоғары кәсіподақ органдары олардың құрылымы шеңберінде, кәсіпорындар, ұйымдар және аудан мекемелерінде еңбек заңнамасының сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыруға құқығы бар (кәсіподақтар).

5.20. Кәсіпорындар мен ұйымдарда барлық қызметкерлерді міндетті түрде оқыту, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері, сондай-ақ еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша білімін тексеру. Кәсіпорынның есебінен кәсіпорынның еңбекті қорғау жөніндегі комиссия мүшелерін, еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторларды оқыту (тараптар).

5.21. Аудан әкіміне еңбек келісімшарттарын жасамай жұмысқа жалдау фактілері туралы мемлекеттік еңбек инспекциясы органдарына және мемлекеттік кірістерге міндетті түрде хабарлау (тараптар).

 

  1. Әлеуметтік-еңбек даулары мен ереуілдердің алдын алу және болдырмау шаралары. Еңбек дауларын шешуде жұмыс берушілер мен жұмыскерлердің өкілдеріне көмек көрсету

 

6.1. Тараптар әлеуметтік және еңбек даулары мен ереуілдерін болдырмауға және алдын алуға мынадай алгоритмді жүзеге асыруға тікелей қатысады:

– азаматтардың еңбек құқықтарын қорғау саласындағы ахуалды тұрақты түрде талдау және бақылау;

– жұмыс берушілердің (жалақы бойынша берешектері бар) берешекті өтеу кестелерін және әзірленген іс шараларды орындау;

– еңбек қатынастары саласындағы қолданыстағы және анықталған проблемалық мәселелерді шешу үшін практикалық, ұйымдастырушылық және заңнамалық сипаттағы үйлестірілген ұсыныстарды әзірлеу;

– бірлескен қызметті жоспарлау мен жүзеге асыруда тараптарға қол жетімді ақпараттық, құқықтық, ғылыми және ұйымдастыру ресурстарын пайдалана отырып, еңбек қақтығыстарын болдырмау;

– әлеуметтік әріптестік және әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі аудандық үш жақты комиссиялардың отырыстарында және мемлекеттік органдардың қатысуымен дағдарысқа қарсы штабтың жұмысында атқарылған жұмыстардың нәтижелерін тұрақты қарау (тараптар).

6.2. Әлеуметтік әріптестік тараптарының өкілдерінің жанжалды жағдай тудыруы мүмкін деген кәсіпорын ұжымымен ай сайын кездесулер өткізу (тараптар).

6.3. Тараптар, шиеленіс болған жағдайда, наразылық акциясына тікелей шығуды ұйымдастырады, себептерін біледі, қақтығысты шешу жолдарын анықтайды және ұжымдарда түсіндіру жұмыстарын жүргізеді. Қажет болған жағдайда прокуратура өкілдерінің қатысуымен жоспардан тыс тексерулер жүргізіледі. Құқық бұзушылықтар анықталған жағдайда жұмыс берушілерге тиісті шаралар қолданылады (тараптар).

 

  1. Ұжымдық еңбек дауларын болдырмау және шешу жөніндегі Кеңестің құрылу тәртібі мен жұмыс тәртібі

 

7.1. Тараптар тепе-теңдік негізінде Ұжымдық еңбек дауларын алдын-алу және шешу жөніндегі кеңесті құрады.

Ұжымдық еңбек дауларын алдын алу және шешу жөніндегі кеңестің саны мен құрамы әлеуметтік әріптестік тараптарының ұсыныстары бойынша әлеуметтік әріптестік жөніндегі комиссия арқылы анықталады. Кеңес өз мүшелерінің арасынан Кеңес төрағасын және Кеңестің хатшысын сайлайды. Кеңестің отырыстары тоқсан сайын немесе қажеттілігіне қарай өткізіледі (тараптар).

7.2. Кеңестің шешімдері қарапайым көпшілік дауыспен қабылданады және хаттамалармен ресімделеді. Мүшелерінің дауыстары тең болған жағдайда, төраға дауысы шешуші болып табылады. Кеңестің шешімдері еңбек дауының тараптарына кеңес отырысы өткізілгеннен кейін 3 жұмыс күннен кешіктірмей хабарланады (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

7.3. Тараптардың немесе еңбек дауларының тараптарының Кеңес шешімдеріне шағымдану кезінде, материалдар аудандық әлеуметтік әріптестік жөніндегі үш жақты комиссияға жіберіледі (жұмыс беруші, кәсіподақ)

7.4. Кеңес өз қызметінде аудандық әлеуметтік әріптестік бойынша үш жақты комиссияға бағынышты және жылына кемінде бір рет аудан бойынша атқарылған жұмысы туралы аудандық үшжақты комиссияның отырысында есеп береді (жұмыс беруші, кәсіподақ).

 

  1. ЖҰМЫСПЕН ҚАМТУ ЖӘНЕ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ ДЕҢГЕЙІН ТӨМЕНДЕТУ ШАРАЛАРЫ

 

8.1. Еңбек рыногының қажеттіліктеріне сәйкес жұмыссыздарды қоса, жаңа еңбек орындарын сақтау, кәсіптік даярлау және қайта даярлау сапасын арттыру, еңбек қатынастарын одан әрі заңдастыру (тараптар).

8.2. Жыл сайын ауданның экономикасы үшін мамандандырылған мамандықтар аясында болжанған сұранысты анықтайды. Жоғары және техникалық-кәсіптік білімі бар мамандарды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысы персоналға  қалыптасқан болжамды сұраныс негізінде қалыптастырылады (тараптар).

8.3. Жұмыссыздық деңгейін қамтамасыз ету және азайту мақсатында жыл сайын аумақты дамыту шеңберінде жұмыссыздықты азайту шараларын дамыту бағдарламаларын әзірлеу (әкімдік, кәсіподақтар).

8.4. Еңбек нарығы мен жұмыссыздық жағдайы туралы БАҚ-да тоқсан сайын жариялау. Жұмыс берушілер мен аудан тұрғындарын жұмысқа орналасу және кәсіптік білім алу мүмкіндіктері туралы тұрақты хабардар ету (әкімдіктер).

8.5. Қызметкерлерді жаппай босату қаупі алдында (қызметкерлер санының 10% -нан астамы) кемінде 2 ай бойы жұмыспен қамту мәселелері бойынша аумақтық уәкілетті мемлекеттік органға және кәсіподаққа хабарлау. Өзара консультациялар негізінде босатылған қызметкерлерді қаржыландыру көздері анықтамасымен жұмысқа орналастыру үшін төтенше шаралар бағдарламасын әзірлеу (тараптар).

8.6. Экономиканы  технологиялық жаңартып отыруды ескере отырып, қызметкерлерді үздіксіз кәсіби дамытуды, кадрларды даярлауды және қайта даярлауды қамтамасыз етуге бағытталған іс-шараларды іске асыру (тараптар).

8.7. Аудан әкімдігімен бірлесе отырып, ірі кәсіпорындарда еңбек демалысына шыққан қызметкерлерді қайта даярлау және олардың жұмыспен қамтылуы үшін жол карталарын әзірлеу (кәсіподақтар, жұмыс берушілер).

8.8. Біліктілік, салалық стандарттардың салалық негіздерін қалыптастыруға қатысу және «өмір бойы оқыту» принципін іске асыру үшін қызметкерлерді өзін-өзі дамытуға ынталандыру (кәсіподақтар).

8.9. Жұмыс берушілер аудандағы жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімдерінде кадрлар қажеттілігі туралы мәліметтерді ұсынып, ақпараттық дерекқор құру үшін деректер ұсынады (жұмыс берушілер).

8.10. Барлық деңгейдегі институттар (колледждер) студенттерге еркін өндірістік тәжірибені өткізу туралы кәсіпорындар мен мекемелермен келісім жасайды (тараптар).

8.11. 2011-2020 жылдарға арналған білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламасына сәйкес кәсіптік-техникалық білім беру жүйесін нарықтың талаптарына сәйкес, өнеркәсіпте және ауыл шаруашылығында мамандарды орта және орта арнаулы біліммен оқыту бойынша шаралар қабылдау. Жұмыспен қамтудың мемлекеттік бағдарламасына (стипендия төлеу арқылы ақысыз білім алуға) сәйкес қажетті қаражат бөлу (әкімдік, жұмыс берушілер).

8.12. Салалық Келісімдерде ұжымдық шарттарда қызметкерлерді оқытуға, біліктілігін арттыруға байланысты кепілдіктер мен өтемақы төлемдерін қарастыру (тараптар).

8.13. Жергілікті бюджеттерде қолданыстағы заңнамаға сәйкес бюджеттік сала қызметкерлерінің біліктілігін арттыру үшін қаражатты қарастыру (әкімдік).

8.14. Ауылдық елді мекендеріне жұмыс істеуге және тұруға келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға көтерме жәрдемақы және тұрғын үй сатып алу немесе салу үшiн бюджеттік кредит беру арқылы әлеуметтік қолдау шараларын ұсыну, олардың жұмысқа орналасуына мониторинг жүргізу және оларды біріктіруге жәрдемдесу (әкімдік).

Жас мамандарға, сондай-ақ өткір тапшылық бар жоғары білікті мамандарға арналған тұрғын үйді қамтамасыз ету (әкімдік).

8.15. Аудан бюджетіне жастарды аз қамтылған отбасылардан жоғары оқу орындарына жіберу үшін және одан кейін жұмысқа орналасу арқылы қаражат бөлу (әкімдік).

8.16. Босатылған қызметкерлерге еңбек шартын бұзғанға дейін жаңа кәсіптерді қайта даярлау мүмкіндігін беру. Босатылған қызметкер босату алдындағы айға, жұмысты табу үшін екі ақы төленетін жұмыс күнін көрсетіңіз (тараптар).

8.17. Кәсіподақ мүшелеріне жұмысқа орналасуға, жұмысқа орналасуға, ақы төлеуге тегін кеңес беру және құқықтық көмек көрсету. Келісу комиссияларында және соттарда (олардың мүдделерін білдіру (кәсіподақтар).

8.18. Кәсіподақ мүшесі болып табылатын қызметкерді жұмыс берушінің бастамасы бойынша 2-баптың 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес босату; 54 және пара. 2-б. Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 59-бабы кәсіподақ органының келісімімен ғана (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

8.19. Салалық келісімдерге, зейнеткерлікке шыққан жастағы адамдарға жұмыс орындарын сақтау туралы ұжымдық шарттардың ережелерін енгізуді ұсыну(тараптар).

 

  1. ӘЛЕУМЕТТІК КЕПІЛДІКТІ ҰСЫНУ САЛАСЫНДА

 

9.1. Негізгі қажетті тауарларға бағаның негізсіз өсуін болдырмау үшін бірлескен жұмыстарды жалғастыру (тараптар).

9.2. Мәдениет, спорт, туризмді дамыту, балалар мен отбасылық демалысты ұйымдастыру, сондай-ақ аудан тұрғындарын жетілдіру бойынша келісілген саясат жүргізу. (тараптар).

9.3. Әлеуметтік сақтандыру, әлеуметтік және зейнетақылар саласында заңнаманың негіздерін түсіндіру мақсатында әлеуметтік әріптестермен бірлескен семинарлар өткізу, азаматтардың, жұмыс берушінің және мемлекеттің қоғамдық денсаулықты қорғау бойынша бірлескен жауапкершілігі қағидаттарын түсіндіру жөніндегі шараларды жүзеге асыру. (тараптар).

9.4. Әкімге демалыстар кезінде балалардың денсаулығын жақсарту және демалыс үшін аудандардың бюджеттеріне қаражат бөлуді ұсынсын. балалар сауықтыру лагерлерін салу бойынша қажетті шараларды қабылдау. (тараптар).

9.5. Өткізілген іс-шараларға өзара қатысу үшін тараптардың өкілдерін тарту. Оларды коллегияларға, кездесулерге, тендерлік комиссияларға, активтерге, семинарларға, жиналыстарға қосу (тараптар).

9.6. Егер экономикалық мүмкіндік болған жағдайда, ұжымда мәдени және спорттық іс-шараларды ұйымдастыру үшін ұжымдық келісім-шарттарда кәсіпкерлік қорынан және басқа қорлардың есебінен нақты есептелген жалақыдан кем дегенде 0,15% көлемінде қаражатты бөлуді қарастыру (кәсіподақтардар, жұмыс берушілер).

9.7. Жергiлiктi өкiлдi органның шешiмi бойынша тиiстi салалық кәсiптiк одақтарымен келісілген азаматтық қызметшілер болып табылатын және ауылдық жерлерде денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, бiлiм беру, мәдениет, спорт және ветеринария саласындағы мамандарының тiзбесiнде айқындалған мамандардың еңбекақыларына жергiлiктi бюджеттер есебiнен қосымша төлемдер жүргізу. (әкiмдiк)

9.8. Денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет және спорт, ветеринарлық қызмет, отын сатып алуға жұмсалатын шығыстарға жәрдем көрсету үшін аудандық бюджетке қаражат бөлу: 2018 жылға – 27408,0 мың теңге; 2019 жылға –28500,0 мың теңге; 2020 жылға – 29000,0 мың теңге (әкімдік).

9.9. Ұжымдық шарттарда дене шынықтыру, оның ішінде кәсіби-қолданбалы, дене шынықтыру және оңалту және оңалту шараларын жұмыс күнінде, спорттық және бұқаралық жұмыстарды ұйымдастыруда, спорттық жабдықтар мен жабдықтарды сатып алуға қаражат бөлу үшін жағдайлар жасау бойынша іс-шараларды өткізу мүмкіндігін қамтамасыз ету (жұмыс берушілер, кәсіподақтар).

9.10. АИТВ-инфекциясының нақты немесе болжамды мәртебесі негізінде қызметкерлерге қатысты кемсітушілікке жол бермеңіз. Жұмыс орындарында АҚТҚ / ЖҚТБ-ның алдын-алу және күресу үшін стендтер дайындау (тараптар).

9.11. Радиациялық қауіпті аймақтарда тұратын және жұмыс істейтін барлық қызметкерлер жалақыға үстеме ақы төлейді және қосымша жыл сайынғы ақылы демалыс береді. Қосымша төлемдердің сомасы және қосымша жыл сайынғы ақылы демалысының ұзақтығы «Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтарға ұшыраған азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабына сәйкес айқындалады. (әкімдік,  жұмыс берушілер)

9.12. Салалық келісімдер мен ұжымдық келісімдер жасасу кезінде әйелдерге міндетті профилактикалық тексерулер жүргізу, сондай-ақ жұмыс істейтін әйелдерді медициналық тексеруден өткізу, аз қамтылған әйелдерге қаражат бөлу, балаларды мектепке дейінгі және мектепке дейінгі мекемелерге дайындауға мүмкіндік беру. (кәсіподақтар, жұмыс берушілер)

9.13. Мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыруға қатысу, жастардың еңбек, білім беру және денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз ету мәселелерін шешу, жастардың әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерін өз бетімен жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау. Жасөспірімдер мен жастарды, оның ішінде шағын және орта бизнес құрылымдарында уақытша жұмыспен қамту механизмін жетілдіруге жәрдемдесу үшін Жастар практикасы бағдарламасын қолдануды жандандыру. (тараптар)

9.14. Қоршаған ортаға теріс әсерді болдырмау және қоршаған ортаның жай-күйі үшін жауапкершілікті күшейту жөнінде шаралар қабылдау. (жұмыс берушілер, әкімдіктер)

9.15. Мемлекеттiк кәсiпорындардың қызметкерлерiн шаруашылық жүргiзу құқығындағы мемлекеттiк кәсiпкерлiк субъектiлерiне (ШҚЖ) қызметтiк жалақысы мөлшерiнде денсаулық сақтауға жәрдемақы төленiп, ең төменгi жалақы мен басқа да қосымша еңбекақы төлеудi белгiленген жалақыдан кем емес кем емес отыз күнтiзбелiк күнi жалдау ақысы төленетiн жыл сайынғы ақылы еңбек демалысын беру құқығы ұжымдық шарттарда  осы тармаққа көзделген мемлекеттік қызметшілердің қосымша төлемдері (тараптар).

9.16. Азаматтық қызметшілер жалақысы мөлшерiнде сауықтыруға арналған жәрдемақы төлене бастап күнтізбелік отыз күннен кем емес жыл сайынғы негізгі ақылы еңбек демалысы беріледі, мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын. Профессор-оқытушылар құрамының қалпына келтіру және демалыс күні үшін олардың нақты оқу жүктемесін сүйенеді оларға теңестірілген тұлғалар туралы жәрдемақының мөлшері. үйлестіре жағдайында жұмыс істейтін адамдар, жетілдіру жәрдемақы берілген және жалпы негізде  бойынша төленген. (тараптар).

9.17. Ұжымдық келісімшарттарда жұмыс берушіге босану демалысы кезінде Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорымен әйелдерге  төленетін соманы қоспағанда, орташа жалақы негізінде есептелген сомаға айырмашылықты төлеу мүмкіндігі қарастырылған. (жұмыс берушілер)

9.18. Ұжымдық келісімдерде қызметкерлерді санаторлық-курорттық емдеуге және жұмыскерлер мен олардың отбасыларының  сауықтыру үшін ваучерлерді төлеуге кәсіпорындардың қаражаттарын жинақтау мүмкіндігін қамтамасыз ету. (жұмыс берушілер, кәсіподақтар)

9.19. Тараптардың өкілдеріне іс-шараларға өзара қатысу үшін, оларды коллегияға, жиналыстарға, активтерге, семинарларға, кездесулерге. (тараптар).

9.20. Қоршаған ортаға теріс әсерін болдырмау және қоршаған ортаның жауапкершілігін арттыру жөніндегі шаралар қабылданады. (тараптар)

9.21. Мәдениет, спорт, туризмді дамыту, балаларды ұйымдастыру және отбасылық демалысты үйлестіру саясатын жүргізу, демалыс уақытында балаларды жақсарту және демалу үшін қалалық бюджет қаражатын қамтамасыз ету, еңбек лагерлері мен демалыс  желісін дамыту. (тараптар).

9.22. Мемлекеттік жастар саясатын іске асыруға қатысу, жастардың еңбек, білім беру және денсаулық сақтау саласындағы әлеуметтік құқықтарын қамтамасыз ету, жастардың әлеуметтік-экономикалық қажеттіліктерін өз бетімен жүзеге асыруға жағдай жасау.(тараптар).

9.23. Жасөспірімдер мен жастарды, оның ішінде шағын және орта бизнес құрылымдарында  уақытша жұмыспен қамту механизмін жетілдіруге жәрдемдесу.(тараптар).

9.24. Қызметкерлерге босану демалысы кезінде Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорымен төленетін соманы қоспағанда, орташа жалақы негізінде есептелген соманың айырмашылығы үшін қызметкерлерге қосымша ақы төлеу, қаржы құралдарының болуын ескере отырып, ұжымдық келісімдер жасалсын. (жұмыс берушілер)

 

  1. КӘСІПОРЫНДАР, ҰЙЫМДАР ЖӘНЕ ИНСТИТУТТАРДАҒЫ КӘСІПОРЫН ҰЙЫМДАРЫНЫҢ ЖӘНЕ ПРОФОРГАНЫНЫҢ КЕПІЛДІКТЕРІ

 

10.1. Кәсіподақтардың құқықтары мен кепілдіктерін сақтау, кәсіподақ нысандарына қарамастан, ұйымдардың, кәсіпорындардың және мекемелердің кәсіподақ органдарының құрылуына және жұмыс істеуіне кедергі келтірмеу, олардың қызметіне кедергі келтірмеу. (әкімдіктер, жұмыс берушілер)

10.2. Мүмкіндігінше ұжымдық келісімдерде кәсіптік одақтарды үй-жайлармен, жиһазбен қамтамасыз ету шарттары. (жұмыс берушілер)

10.3. Мүмкіндігінше ұжымдық келісімдерде кәсіподақ қызметкерлерінің кәсіпкерлерге  берілетін сыйақылар, кепілдіктер, үстеме ақыларды сақтап қалу жағдайларын қамтамасыз етіңіз. (жұмыс берушілер)

10.4. Жұмыс беруші ұжымдық келісімдерде ұзағырақ хабарландыру мерзімін қоспаған жағдайда, кәсіпкерлік ұйымдарға жұмыс орнында және демалыста, әлеуметтік жеңілдіктер мен кепілдіктердегі өзгерістер туралы ақпаратты 1 ай бұрын алдын ала ұсынады. (жұмыс берушілер)

 

  1. КЕЛІСІМНІҢ ҚЫЗМЕТІ ЖӘНЕ ОНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ БАҚЫЛАУДЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТІЛУІ

 

11.1. Әлеуметтік әріптестік туралы үшжақты келісім меншік нысанына қарамастан мемлекеттік органдарға, қызметкерлерге және олардың өкілдеріне, сондай-ақ барлық жұмыс берушілерге қолданылады.

11.2. Келісім ұйымдарда және кәсіпорындарда аудандық келісімді, ұжымдық шарттарды жасау және келіссөздер үшін негіз болып табылады.

11.3. Тараптардың Келісім бойынша міндеттемелері және Комиссия ұсынымдары (шешімдері)  аудандық  келісім мен ұжымдық шарттар жасау кезінде ескерілуге тиіс.

11.4. Келісімді әзірлеуде және оның орындалуын қамтамасыз етуде тараптар әлеуметтік әріптестік пен еңбек және әлеуметтік қатынастарды реттеу жөніндегі аймақтық үшжақты комиссияның шеңберінде өзара консультациялар негізінде құжаттар дайындайды, қажетті шешімдерді қабылдайды, Қазақстан Республикасының заңнамалық және атқарушы билік органдарына ұсыныстар жасайды және олардың іске асырылуын қарастырады (тараптар).

11.5. Келісімге қол қойылғаннан кейін бір апта ішінде оның қысқартусыз мәтіні аудандық әкімдіктің ресми сайттарында жарияланады. Келісімге қол қойылғаннан кейін 2 апта ішінде, ресми веб-сайттарда орналастырылған Келісімнің толық мәтініне сілтеме бойынша ақпарат «Құлан таңы» аймақтық газетінде жариялануы тиіс.(әкімдік)

11.6. Осы Келісімнің ережелерін іске асыру нәтижелері Тараптармен күнтізбелік жылдың соңында аудандық әлеуметтік әріптестік және әлеуметтік және еңбек қатынастарын реттеу жөніндегі үш жақты комиссиясында (бұдан әрі – Комиссия) қаралады. (тараптар)

11.7. Тараптар, қажет болған жағдайда, Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 150-бабының 2-тармағына сәйкес Комиссия бекіткен тараптар белгілеген тәртіппен жасалған Келісімге өзгерістер мен толықтырулар енгізуді Комиссияға ұсынады. Тараптар Келісімнің орындалуы туралы аудан тұрғындарына хабарлауға міндеттенеді. Тараптардың бірлескен шешімдерімен Комиссияның үйлестірушісі тағайындалады. (тараптар)

11.8. Келісімнің қолданылу кезеңінде, аймақтық кәсіподақтар тұрақты түрде жүзеге асырылған жағдайда, Келісімге енгізілген мәселелер бойынша наразылық жасамайды. (кәсіподақтар)

11.9. Келісімшартқа қол қойған жұмыс берушілердің қауымдастығы экономиканы тұрақтандыруға, өндірістің төмендеуіне жол бермеуге, бар жұмыс орындарын сақтап қалуға және жаңа жұмыс орындарын құруға барлық қажетті шараларды қабылдайды. (жұмыс берушілер)

11.10. Келісім Тараптар қол қойған сәттен бастап күшіне енеді, жаңа Келісім жасалғанға дейін әрекет етеді және қажет болған жағдайда ұзартылуы мүмкін. Іске асыру барысында туындаған барлық өзгерістер мен толықтыруларды Тараптар өзара келісімге келгеннен кейін ғана жасайды.

11.11. Әлеуметтік серіктестіктің Тараптары үш жақты келісімнің қолданысқа енгізілгеннен кейін бір ай ішінде ауданның барлық кәсіпорындарына және құрылымдық бөлімшелеріне, Жуалы ауданының аумағында жұмыс істейтін филиалдарға жеткізуі тиіс (тараптар).

 

 

Жуалы ауданы әкімінің

міндетін атқарушы                            Ә.Уркумбаев

Жуалы ауданы кәсіподақтарының

үйлестіру кеңесінің төрағасы                                                             Б.Серкебаев

 

 

 

Жамбыл облысы  Жуалы ауданы

Кәсіпкерлер Палатасы

 филиалының директоры                                                                     А.Әуесхан