Сыртқы экономикалық қызметпен айналысатын кәсіпорындармен тапсыруға тиісті есептіліктер туралы

 

Сыртқы экономикалық қызметпен айналысатын кәсіпорындармен тапсыруға тиісті есептіліктер туралы

 

«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» ҚР Заңының 8 бабына сәйкес, Қазақстан Ұлттық Банкінің функциялары мен өкiлеттiктерiнің бірі – статистикалық жұмыстар жоспарына сәйкес ведомстволық статистикалық бақылауды жүргізу, сондай-ақ өз құзыреті шегінде мемлекеттік статистика саласында бақылауды жүзеге асыру, қаржы нарығына шолу жасау, ақша-кредит және банк статистикасы, төлем балансы, халықаралық инвестициялық позиция және сыртқы борыш жөніндегі статистикалық ақпаратты қалыптастыру және тарату, төлем балансын болжамдық бағалауды әзірлеуге қатысу болып табылады.

Сонымен бірге, ҚР «Мемлекеттік статистика туралы» Заңының 4 бабының 2) тармағына  сәйкес, ҚР Ұлттық Банкі мемлекеттік статистика органы болып табылады және статистикалық жұмыс жоспарына сәйкес ведомстволық статистикалық байқаулар жүргізеді және (немесе) ресми статистикалық ақпаратты қалыптастырады.

Сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыратын барлық кәсіпорындар басшыларына –Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасының төлем балансын жасау туралы» Қаулысымен меншік нысанына қарамастан, сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыратын барлық кәсіпорындар мен ұйымдар ҚР Ұлттық Банкіне төлем балансы бойынша бекітілген нысандарға сәйкес статистикалық есептерді тапсыру міндеті белгіленген.

Респонденттер өздерінің тіркелген орындары бойынша Ұлттық Банктің аумақтық филиалдарына төлем балансы бойынша келесі статистикалық есептіліктерді ұсынады: «Резидент еместерге қойылатын қаржылық талаптар және олардың алдындағы міндеттемелер туралы есеп» (1-ТБ нысаны), «Резидент еместерден алынған (резидент еместерге ұсынылған) көлік қызметтері туралы есеп» (2-ТБ нысаны), «Резидент еместерден алынған (резидент еместерге ұсынылған) темір жол көлігі қызметтері туралы есеп» (3-ТБ нысаны), «Резидент емес көлік кәсіпорындарының атынан жүзеге асырылған операциялар туралы есеп» (4-ТБ нысаны), «Резидент емес көлік кәсіпорындарына ұсынылған қызметтер туралы есеп» (5-ТБ нысаны), «Резидент еместерден алынған (резидент еместерге ұсынылған) байланыс қызметі туралы есеп» (6-ТБ нысаны), «Резидент еместер мен халықаралық операциялар туралы есеп» (10-ТБ нысаны) және біржолғы «Кәсіпорындарды төлем балансы бойынша тексеру сауалнамасы».

№1-ТБ нысаны бойынша есеп, есепті кезеңнен кейінгі екінші айдың 10-нан кешіктірілмей тапсырылады, ал №№ 2-ТБ, 3-ТБ, 4-ТБ, 5-ТБ, 6-ТБ, 10-ТБ нысандары бойынша есептіліктер тоқсан сайын есепті кезеңнен кейін 30-нан кешіктірілмей тапсырылады.

Белгіленген есеп нысандарын, оларды толтыру бойынша нұсқауларды, сондай-ақ ҚРҰБ аумақтық филиалдарының байланыс телефондарын/мекен-жайларын ҚР Ұлттық Банктің ресми интернет-ресурсындағы (www.nationalbank.kz) «Статистика», «Төлем балансы бойынша статистикалық есеп нысандарының тізімі» бөлігінен табуға болады.

Сондай-ақ, аталған статистикалық есептіліктерді «ҚРҰБ веб-порталының пилоттық жобасы» ААШЖ (бұдан әрі – Портал) арқылы электрондық түрде тапсыруға болады. Порталмен жұмыс жасау үшін алдымен https://nbportal.nationalbank.kz сілтемесі арқылы өтіп,  Порталдың басты бетінде орналасқан Порталмен жұмыс жасау Нұсқаулығымен танысу қажет. Есептілікті электрондық түрде Портал арқылы ұсыну осы есептілікті қағаз тасығышта ұсынудың қажеттілігін жоятынын айтып өткен жөн.

ҚР Ұлттық Банкіне ұсынылатын төлем балансы бойынша есептер құпия болып табылады және тек елдің төлем балансын қалыптастыру мақсатына ғана пайдаланылады. Есептіліктердің уақытылы тапсырылуы, сондай-ақ есептіліктердегі мәліметтердің толық және шынайы болуы өте маңызды.

Сонымен қатар, ҚР Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы Кодексіне сәйкес (497 бап), есептіліктерді ұсынбаған немесе дұрыс ұсынбаған жағдайда жауапкершілікке тартылатындығын есте сақтаған жөн.

Осылай, еліміздің төлем балансының шынайылығы сыртқы сауда саясаты, шетелдік салымдарға қатысты бағытты жасау және теңгенің айырбас бағамын қалыптастыру аясында шешімдер қабылдаудың негізі болатындықтан, төлем балансы бойынша есептерді тапсырудың маңыздылығына және қажеттігіне кәсіпорын басшыларының назарын аударамыз.

Төлем балансы бойынша ұсынылатын есептіліктер туралы қосымша толық ақпаратты ҚР Ұлттық Банкі Жамбыл филиалының 8 (7262) 99-93-41, 99-93-48, 45-59-81 телефондарына хабарласып алуға болады.

 

 

ҚР Ұлттық Банкі

Жамбыл филиалының

жетекші маман-экономисі

Акынбекова Динара